تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

 یکی از مشکلات بزرگ کلاسیک در علم زیست شناسی ، عدم امکان تعریف حیات و موجود زنده بوده است و اغلب تعاریف به نوعی “مغلطه دوری” :

موجود زنده سیستمی است جاندار که ….

خب حال جاندار بودن یعنی چه ؟

جاندار بودن یعنی زنده بودن !

( مغلطه )

 

موجود زنده موجودی است که تولید مثل میکند و..

تولید مثل یعنی چه ؟

یعنی یک موجود زنده مثل خودش تولید میکند !

( مغلطه )

با این مقدمه باید گفت ما چاره ای بجز تببین حیات و موجود زنده ، در شاخه های دیگری از علوم – مثل فیزیک – نداریم .

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

در ساده ترین تعریف ممکن ، موجود زنده ، یک سیستم بسته است ( فعلا از واژه بیوسیستم صرف نظر کنید) که با دریافت انرژی از محیط و تغییر و تبدیل نوعی از انرژی به انواع دیگر ، تلاش میکند بصورت فعال ، بر آنتروپی ( بخوانید متلاشی شدن و پخش و پلا شدن و همگن شدن در محیط  ) غلبه کند .

 

این سیستم باید الزاما یک دیواره یا غشاء و مرزی با محیط پیرامون داشته باشد که به واسطه آن غشاء در محیط حل و متلاشی نشود . علاوه بر این ، سیستم مورد نظر با استفاده از انرژی دریافت شده از محیط ، از مواد محیطی برای ساخت ، تغییر ، یا ترمیم کالبدش استفاده میکند . این سیستم ، حامل یک بسته اطلاعاتی یا دیتا است و تلاش میکند این بسته اطلاعاتی را کپی سازی و در سیستمهای دیگر بارگزاری کند .

 

 

بنابراین با این تعریف ، چند الزام سنتی از میان برداشته میشود :

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

۱-  نخست اینکه تکلیف مرگ روشن میشود . یعنی هر وقت این بیوسیستم نتوانست به هر دلیل فنی یا محیطی ، بر آنتروپی غلبه کند ، متلاشی میشود و در محیط حل میشود

۲- دوم اینکه با این تعریف ، ما هیچ اشاره ای به الزام حیات مبتنی بر کربن نکردیم و بیوسیستم میتواند از هر جنسی یا عنصری باشد .

۳- سوم اینکه اسمی از ” جان داشتن ” یا ” آگاهی ” یا موضوعات دیگری که ممکن است از خواص بیوسیستمها باشند نبردیم .

۴- چهارم اینکه آن بسته اطلاعاتی ، الزاما و فقط محتوای ژنتیکی نیست . هر نوع دیتای دیگری ( مثلا باور ، رفتار ، علم ، و … ) میتواند به عنوان بسته دیتا ، بر ماشین حامل ( بیوسیستم ) بار شود .

۵- پنجم و نهایتا اینکه لازم نیست برای غلبه بر آنتروپی و تولید مثل کردن فقط همین شکل از حیات را در ذهن تجسم کرد .اگر هر ربات یا ماشین فرضی ، این خصوصیات را دارا باشد ، میتوان آنرا زنده خواند ؟

 

نکته ای دیگر  هم اضافه کنیم که بی اندازه مهم است :

 

با این تعریف ، سطوح مختلف حیات ، از سطح سلولی گرفته یا جاندار منفرد ، کلونی و حتی اکوسیستمها مصداق موجود زنده هستند و هر کدام در سطحی دارند همان پروتکل و خواص را بروز میدهند .

تصور کنید یک حبه قند را داخل لیوان آب بیاندازیم .

این حبه قند چون غشاء یا دیواره ای ندارد ، به مرور در آب حل میشود و یک محلول آب قند یک دست درست میکند . این نتیجه آنتروپی است . پس برای اینکه حبه قند شما در آب پخش و پلا نشود لازم است یک غشاء محافظی داشته باشد . اما یک مشکل دیگر هم وجود دارد . آن غشاء خودش از جنس  ماده است و خود غشاء هم به مرور در محیط حل میشود و از بین میرود . پس غشاء لازم است و آن غشاء هم باید بصورت فعال ( مثلا با پمپ های یونی و مکانیسمهای دیگر سلولی که اغلب انرژی هم مصرف میکنند )، حفظ شود .

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

حال یک پرسش :

فرض کنید ما یک ربات هوشمند داریم که در یک خانه ای قرار دارد . این ربات از طریق اینترنت ، تمامی لوازم یدکی و قطعات لازم برای خودش را سفارش میدهد و با پست تحویل میگیرد . وقتی لازم باشد دو شاخه خودش را میزند به برق و خودش را شارژ میکند . به تمام دستورالعمل های ساخت خودش و تعمیرات‌ و نگهداری خودش نیز دسترسی دارد و اصلا قابلیت این را دارد که از روی خودش یک یا چند کپی هم بسازد.

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

تعریف زیستشناختی حیات و مغلطه دوری !

همچنین این ربات از طریق اینترنت برای خودش درآمدزایی دارد و دارای یک کارت اعتباری است و از طریق آن هم کار میکند و هزینه های برق و قطعات و ابزار آلات لازم را میدهد .

آیا این ربات موجود زنده است ؟

اگر هست چرا ؟ اگر نیست چرا ؟

 

قبلا خاطرنشان کردیم که در این بحث نمیتوانیم از واژه ها و معانی زیست شناختی استفاده کنیم .

متابولیسم ربات ما تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی و تحلیل داده ها و تصمیم گیری های بیزینس اینترنتی خودش است ؛ حتما که نباید پلو بخورد و فضولات پس بدهد که اسمش بشود متابولسیم !

 

سیستم ژنی هم فقط یک زبان انتقال داده است که الفبای آن بازهای آلی هستند ، هر زبان دیگری هم میتواند داده ها را منتقل کند . به همین دلیل در تعریف نگفتیم انتقال داده باید الزاما مبتنی بر شیمی آلی و کربن باشد. میتواند مبتنی بر سیلیکون و الکترونیک باشد. هیچ تفاوتی ندارد که زبان برنامه چه باشد.

 

اشتباهات کوچک در کپی سازی ، که اغلب هم مضر یا بی اثر هستند ، گاهی  باعث کارکرد بهتر ربات خواهد شد و به مرور شاهد فرگشت ربات خواهیم بود . نکته مهم دیگر اینکه ربات فرضی ما ممکن است با رباتهای دیگر از طریق اینترنت ارتباط  برقرار کند و شاهد تولید مثل جنسی باشیم .

یعنی با اشتراک گذاری دیتا های بین دو یا چند ربات ، ممکن است شاهد رباتهایی با تنوع و پیچیدگی بیشتر باشیم .

 

اگر واقع بین باشیم متوجه میشویم که  در چنین حالتی نمیتوان گفت که این یک جاندار است یا خیر !

آیا حیات یک موج ترمودینامیک است از ترکیبات کربندار در  محیط سیال آبی ؟

 

به قلم دکتر مهرداد قبادیان

 

سایت انجمن پیشبرد علوم آتئیست ها و اگنوستیک ها

آیا مطلب مفید بود؟

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

یک پاسخ

  1. نام فامیلی کیوانی گفت:

    در ضمن هرگونه موجود زنده در طبیعت خود از راه تغذیه و انواع کیفیات عناصربه نسبت مستقیم و غیر مستقیم به طریق گوناگون کوانتمی واتمی و… حالت ترکیب وتبادل و سیر تکاملی در هستی داشته واثر گذار باشد.

     

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *