چرا الل ها همیشه هم توان نمیشوند ؟

چرا الل ها همیشه هم توان نمیشوند (چرا بعضی غالب ترند)؟
آلل چیست؟
جواب:الل (allele) در حقیقت ژن کنترل کننده ی یک صفت است که در یک جایگاه مشخص روی کروموزوم قرار گرفته. آلل هایی که در جایگاه مشابه هم روی کروموزوم های همتا قرار گرفته اند یک صفت را کنترل می کنند. مثلا چروکیدگی یا صاف بودن دانه های یک گیاه را دو آللی که در جایگاه مشابه هم روی دو کروموزوم همتا قرار گرفته اند کنترل می کنند. بین آلل ها سه رابطه ی غالب و مغلوب، غالب ناقص و هم توان برقرار است.

غالب و مغلوب: در این رابطه بین دو یا چند آللی که روی کروموزوم های همتا ( بسته به تعداد کروموزوم های همتا تعداد آلل ها هم تغییر می کند ) قرار دارند رابطه ی غالب و مغلوبی وجود دارد یعنی اینکه یکی ( یا درصورت پلی پلوئیدی بودن ممکن از چندتا ) از آلل ها بر دیگری غالب است و اجازه پروتئین سازی و تعیین فنوتیپ را به آلل مغلوب نمی دهد. مثلا صادف یا چروکیده بودن دانیه یک گیاه دیپلوئیدی فقط از طریف دو آلل روی کروموزوم های همتا تعیین می شود. درصورتی که آلل مربوط به چروکیدگی همان آلل مغلوب باشد و آلل مربوط به صادفی آلل غالب اگر روی یکی از کروموزوم ها آلل غالب باشد و روی دیگری آلل مغلوب چون آلل صافی غالب است دانه ی گیاه صاف میشود. درصورتی که هردو آلل غالب باشند نیز همان اتفاق می افتد و دانه صاف میشود و تنها در صورتی که هردو آلل روی کروموزو های همتا مغلوب باشند دانه چروکیده میشود.

چرا الل ها همیشه هم توان نمیشوند ؟

چرا الل ها همیشه هم توان نمیشوند ؟

a = آلل مغلوب ( چروکیدگی )

A = آلل غالب ( صافی )

AA = هردو آلل غالب و دانه صاف میشود.( خالص )

aa = هردو آلل مغلوب و دانه چروکیده میشود. ( خالص )

Aa = آلل صافی غالب است و اجازه ی بروز پیدا کردن به مغلوب نمی دهد یعنی دانه صاف میشود. ( ناخالص )

اما چه با عث میشه که یک الل غالب یا مغلوب حساب بشه؟
یکی از دلایل میتواند این باشد که پروتئین حاصل ان الل میتواند به عدم چیزی در بدن منجر شود.به عبارت دیگری، اگر آن الل بخواهد که تاثیر خودش را بگذارد باید کپی خود از والد دیگر را داشته باشد.به عنوان مثال رنگ چشم را در نظر بگیرید:اللی که به رنگ قهوه ای چشم مربوط است تولید ملانین میکند،اما اللی که باعث رنگ ابی چشم میشود ملانین “تولید نمیکند”.در اینجا چون الل چشم ابی ماده خاصی را تولید نمیکند مغلوب و ان آللی که ماده خاصی را تولید میکند(در اینجا ملانین) غالب حساب میشه.

الل مغلوب:اللی که باعث عدم یک پروتئین و تغیر خصلت میشه.ولی الل ها غالب باعث به وجود اوردن تغیر میشن با ایجاد یک پروتئین.

گرداوری فرهاد ساگان

آیا مطلب مفید بود؟

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *